Ana sayfa Middle Earth Filmler Galadriel ile Celeborn’un Hikayesi

Galadriel ile Celeborn’un Hikayesi

PAYLAŞ

J.R.R. Tolkien’in ömrünün son ayında dahi köklü değişimler yaptığı öykülerden biri olan Galadriel ile Celeborn’un Hikayesi’ni bu yazımızda inceleyeceğiz.

J.R.R. Tolkien bu devasa evreni yaratırken birçok kez eski yazdıklarını değiştirmiştir ve evreni tamamlamaya ömrü yetmemiştir. Ölümünün ardından varisi ve aynı zamanda oğlu olan Christopher Tolkien babasının yazılarını bir araya getirme görevini üstlenmiştir. Ama bu iş oldukça zordu çünkü ortada çok fazla sayıda yazı vardı ve bazıları zar zor okunuyordu. Bu yazıları okuyup bir hikayeye dökmek de hiç kolay değildi çünkü yazının başında belirttiğim gibi J.R.R. Tolkien öyküleri sonrasında değiştirmiştir bundan dolayı neyin öykünün asıl versiyonunda mevcut olup da neyin sonradan eklendiğini ayırt etmek oldukça zordu. Öyle ki, J.R.R. Tolkien ömrünün son ayında dahi evrende köklü değişikliklere sebep olacak denemeler yazmıştır.

Christopher Tolkien Bitmemiş Öyküler kitabında, tüm Orta Dünya tarihinde Galadriel ile Celeborn’un öyküsündeki kadar çok sorunun bir araya geldiği başka bir evreye rastlanmadığını ve bu öykünün ciddi tutarsızlıklar içerdiğini belirtmiştir. Bu hikayede sıklıkla değiştirilen noktalar: Ñoldor’un isyanında Galadriel’in rolü, sonrasında Galadriel’in neden Orta Dünya’da kalmaya devam ettiği ve Galadriel ile Celeborn ilk tanışma şartları idi.

Başlangıç yazımlarında Galadriel’in, İlk Çağ’da Beleriand’dan tek başına yola çıkıp Celeborn’un kendi ülkesi olan Lórien’de onunla tanıştığı kesindir. Bu bilgiler, henüz yayımlanmamış belgelerde bulunmakla beraber, Yüzük Kardeşliği III/7’de Galadriel’in Frodo’ya yaptığı konuşmada da teyit ediliyor: “Celeborn çok eski zamanlardan beri Batı’da yaşıyordu ve ben senin aklının alamayacağı kadar uzun bir süre onun yanında bulundum; öyle ki, dağları aştığımda Nargothrond veya Gondolin henüz düşmemişti bile. İkimiz birlikte asırlar boyu mücadele verip dünyamızın yenilgiye sürüklenmesine tanıklık ettik.” Bu kapsamda Celeborn’un bir Nandorin Elfi yani Büyük Yolculuk sırasında Dumanlı Dağlar’ı aşmayı reddeden Teleri’den biri olması kuvvetle muhtemel.

Ve Yol Böylece Sürüp Gider (The Road Goes Ever On) adlı esere, yayınlanan Silmarillion’a, Bitmemiş Öyküler’e ve birçok esere bakıldığında Galadriel; Fëanor’un önderliğindeki isyana katılmış, ikinci büyük Ñoldor grubunun liderlerinden biri olarak Orta Dünya’ya gelmiş, Doriath’ta Celeborn ile tanışıp evlenmiştir. Bu versiyonda Celeborn, Thingol’ün erkek kardeşi Elmo’nun torunudur. Elmo ise abisi Elwë (Thingol) ve Olwë arasında tercih yapıp kendisini çok seven Elwë’nin yanında kalmayı seçmesi dışında hakkında hiçbir şey söylenmeyen esrarengiz biridir.

İlk Çağ’ın sonunda Morgoth’un devrilmesini izleyen süreçte Galadriel’in ülkesine dönmesine yasak getirildiği, o da bunu haber alınca, mağrur bir ifadeyle öyle bir niyet beslemediğini bildirdiği yazar.

J.R.R. Tolkien’in 1967’de yazdığı bir mektupta, sürgünlerin geri dönesine izin verildiği ancak isyanda elebaşı rolü oynamış birkaç kişinin bu izne dahil olmadığı bildirilmiştir ki Yüzüklerin Efendisine konu olan dönemde bunların içinde halen hayatta kalan tek kişi Galadriel’di. Bu haber üzerine Galadriel yas tutmaya başlamıştır. Frodo’nun, Aman’ın görüş sınırları içerisinde bulunan yalnız bir ada olan Eressëa’da ruh arındırma amaçlı bir sürgüne çıkabilmesi için özel bir hak dileyen Galadriel, dua eşliğinde matemine son vermiştir. Sonrasında bu dileği kabul olmuştur. Bununla beraber, Sauron’a karşı verilen mücadeledeki katkısından ve hepsinden önemlisi de, Tek Yüzük ona teklif edildiğinde ihtiraslarına direnip de bu teklifi reddetmesinden ötürü üzerine konmuş olan kişisel yasak kaldırılmıştır. Bu sayede Galadriel’i de gemiye binerken görürüz.

Özetle bu öyküde Galadriel, Ñoldor’un isyanına katılmış, Sindar’a mensup Celeborn ile Doriath’ta tanışmış ve Valinor’a dönmesine yasak konduğu için Orta Dünya’da kalmıştır.

Yazının bu kısmına kadar olan öykü kendi içinde ve hikayenin geneline bakıldığında tutarlı bir öyküdür ve bu versiyon, Galadriel ile Celeborn’un hikayesinin J.R.R. Tolkien yaşarken yayımlanan tek versiyonudur. Ancak sonraları Christopher Tolkien tarafından bulunmuş ve J.R.R. Tolkien’e ait 2 deneme, bu öykü ile çelişiyordu.

Galadriel ile Celeborn Doriath’ta

Bir denemede J.R.R. Tolkien bu hikayeyi kayda değer ölçüde farklı yansıtmaktadır. Bu denemede Galadriel, Ñoldor ile beraber isyana katılmıştır. Morgoth’a karşı nihai zafer kazanıldığında Valar bu savaşta Morgoth’a karşı mücadele edenlerin tümününün affedilmesine karar vermiştir ancak Galadriel gururundan taviz vermemiş ve Orta Dünya’da kalmayı seçmiştir. Çünkü gençliğinde sahip olmayı düşlediği şeylerin tümünü nihayet elde edebilirdi; Güç Yüzüğü ve Orta Dünya’nın mutlak hakimiyeti avucunun içindeydi artık. Fakat ilerleyen yüzyıllarda Galadriel’in sağduyusu ve bilgeliği zirve noktasına erişmiştir ve kendisine sunulan bu lütufları geri çevirmekle son sınavı da başarıyla geçip Orta Dünya’dan sonsuza dek ayrılmıştır. Son cümlede lütufları geri çevirmekle kastedilen aslında doğrudan Yüzüklerin Kardeşliği II/7’de, Frodo’nun Galadriel’e Tek Yüzük’ü sunmasına atıfta bulunulduğu çok açıktır.

J.R.R. Tolkien’in ömrünün son ayında kaleme aldığı ve kısmen okunabilen bir denemede ise Tolkien, Galadriel’in Valinor’da çoktandır üstlenmeye başladığı, Fëanor’unkiyle yaklaşım olarak zıtlaşmakla beraber eş seviyede olan yönetici rolüne vurgu yapar. Fëanor’un başını çektiği isyana katılmak bir yana, bu isyana her bakımdan karşı durmuştur Galadriel. Bu öyküde de Galadriel’in Valinor’dan ayrılıp da sahip olduğu yetenekleri Orta Dünya’da sergileme isteğine yer veriyor Tolkien. Ama Manwë Galadriel’in ayrılması için resmi izin vermemiştir.

Sonrasında Galadriel Teleri gemileriyle yolculuğa çıkar ve annesinin akrabalarının yaşadığı Alqualondë’ye yerleşir. Orada bulunduğu sırada bu öyküde Telerin prensi olarak tanıtılan, Alqualondë’li Olwë’nin oğlu ve dolayısıyla yakın akrabası olan Celeborn ile tanışır. Beraber Orta Dünya’ya yelken açmayı düşünürler ve tam Valar’dan bunun için izin isteyecekleri vakit Melkor, Ungoliant ile beraber Kutsal İki Ağaç’ı yok eder. Sonrasında Fëanor’un başını çektiği isyana Galadriel katılmamış aksine Alqualondë’yi Ñoldor’un saldırısına karşı Celeborn ile savunmuştur. Valinor’un akıbeti hakkında ümitsizliğe kapılan ve Fëanor’un vahşiliği ve gaddarlığı karşısında dehşete düşen Galadriel, Manwë’nin onay vermesini beklemeksizin Orta Dünya’ya doğru yola çıkar. Şartlara bakıldığında mantıklı görünse de Manwë’nin bu yolculuğa izin vermeyeceği açıktır. Bu yolculuk ile Valinor’dan ayrılmaya yönetlik getirilen yasağı çiğnemiş ve Valinor’un kapılarının kendisine sonsuza dek kapanmasını göze almış olmaktadır.

Galadriel ile Celeborn, Fëanor’dan daha önce Orta Dünya’ya varmışlardır ve İlk Çağ henüz sona ermeden Ered Lindon’u aşıp yola çıkarlar; bu sırada Valar’ın onlara Batı’ya dönmeleri için verdiği izni de geri çevirirler.

Galadriel’i, Fëanor isyanının bu kadar dışında tutan bu yaklaşım, diğer metinlerde bu konuyla ilgili yapılan anlatılarla ciddi anlamda ters düşmektedir. Christopher Tolkien, bu metnin tarihsel olmaktan ziyade felsefi niyetle tasarlandığını söylüyor. Eğer bu metin benimsenmiş olsa Silmarillion’un içeriğinde büyük değişiklikler yapılması gerekiyordu ki Christopher Tolkien, tasarı aşamasında kalmış denemeleri Silmarillion’a katmanın anlamsız olduğunu dile getirmiştir.

Bu son iki denemede de, Galadriel ile Celeborn Aman’da tanışıyor (yazının başındaki öyküde ise Celeborn ile Doriath’ta tanışıyordu). Celeborn Quenya’da Teleporno ismiyle çağrılan ve Olwë’nin oğlu ya da torunu olan bir Telerin prensiydi. Celeborn’un Amanlı bir Telerin Elfi kimliğine bürünmesi, sadece Silmarillion ile değil Ve Yol Böylece Sürüp Gider isimli eser ile ve Yüzüklerin Efendisi Ek B’de geçen, Celeborn’un Beleriandlı bir Sindarin Elfi olduğu bilgisiyle çelişmektedir. Sonrasında birbirlerine aşık olup evleniyorlar. Bu versiyondaki soyağacı Celeborn’u Galadriel’in kuzeni ya da amcası yapıyordu ki Eldar bu denli yakın akrabalarıyla evlenmezlerdi.

Tolkien’in bu versiyondan mı yoksa yayımlanan versiyondan mı yürüdüğü bilinmiyor.

Tolkien tarafından değiştirilen bir başka durum da Galadriel’in Eren Luin dağlarından geçip Eriador’a varma zamanı idi. Yüzüklerin Efendisi’nde Galadriel, Nargothrond ve Gondolin’in düşüşünden sonra geçtiğini söylüyor ama Yüzüklerin Efendisi Ek B’de, İkinci Çağ başlangıcında Galadriel’in hala Lindon’da yaşadığı geçiyor. Aynı kitapta geçen bu çelişkinin, tekrar gözden geçirilirken yapılmış bir hata olması kuvvetle muhtemel.

Amroth

Babası J.R.R. Tolkien’in yazdıklarını birleştirmeye çalışan Christopher Tolkien birçok zorlukla karşılaşmıştır. Zaman içinde metnin içeriği J.R.R. Tolkien tarafından büyük ölçüde değiştildiği için neyin öykünün asıl versiyonunda mevcut olup da neyin sonradan eklendiğini ayırt etmek bu zorlukların başında geliyordu. Örneğin babası tarafından yazılmış bir metinde Amroth, Galadriel ile Celeborn’un oğludur ki Galadriel’i Finrod’un kardeşi ve Finarfin’in kızı olarak tanıtması bu metnin Yüzüklerin Efendisi’nden sonra yazıldığı anlamına geliyordu. Çünkü eski versiyonda Finarfin’in adı Finrod, Finrod’un adı ise Inglor Felagund idi. Ancak Amroth’a Yüzüklerin Efendisi’nde Galadriel ile Celeborn’un oğulları olarak yer verilmemesi, vurgu yapılmaması Tolkien’in Yüzüklerin Efendisi’ni yazarken henüz bu kararı vermediğini göstermektedir. Çünkü Yüzüklerin Efendisi yazdılığında Amroth karakteri gerçekten de Galadriel ile Celeborn’un oğlu olarak tasarlanmış olsaydı, kitapta böylesine önemli bir faktöre değinilmeden geçilmesinin olanaksız olduğunu söyleyen Christopher Tolkien, Amroth ve diğerleri arasındaki aile bağlarının sonraki senaryonun dışında bırakıldığını belirtmiştir.

Kaynaklar

  1. Silmarillion
  2. Bitmemiş Öyküler
  3. Yüzüklerin Efendisi: Yüzük Kardeşliği
  4. The Road Goes Ever On
  5. Tolkien Gateway

Facebook grubumuz için tıklayınız.

Like
Like Love Haha Wow Sad Angry
32