Ana sayfa Oyunlar Diğer Oyunlar Oyun Konsolları Tarihi (Bölüm 1)

Oyun Konsolları Tarihi (Bölüm 1)

PAYLAŞ

Oyun konsolları, günümüzdeki oyun endüstrisinin en önemli alanı olduğunu söyleyebiliriz. Teknolojini her gün gelişmesi ile birlikte oyun konsolları da teknik anlamda, özellikle son 30 yılda büyük ilerleme kaydetti. Peki ama her şey nasıl başladı? Bugün başlayacağımız bu yazı serisinin ilk bölümünde konsol tarihine giriş yapacağız.

Jenerasyon Öncesi Dönem: Kahverengi Kutu

“Çalışabilir” durumda olan ilk oyun konsolu Kahverengi Kutu (Brown Box)

Tarihte bilinen oyun konsolu prototipi, 1967 yılında Ralph H. Baer (1922-2014) ve “Sanders Associates” şirketi tarafından geliştirilmiş olan “Kahverengi Kutu“dur (Brown Box). 2 basit kontrolcüye sahip olan Kahverengi Kutu, döneminin çoğu televizyonuna bağlanabiliyor ve içerisindeki 6 oyundan istenileni oynatabiliyordu. Konsolunun içerisindeki oyunlar basitçe; ping-pongtennishandballvolleyballlight-gun ve kovalamaca oyunları (chase games) olarak adlandırılmıştı. Çalışır durumda  olmasına rağmen Kahverengi Kutu tek başına satışa çıkmadı ve Sanders, prototip lisansını “Magnavox” adındaki bilgisayar şirketine sattı.

İlk Oyun Konsolunun Çıkışı

İlk 1. jenerasyon oyun konsolu olan Magnavox Odyssey.

Kahverengi Kutu’nun prototipine sahip olan Magnavox, bu sistemi geliştirdi ve 1972 yılında “Magnavox Odyssey“i satışa çıkardı. Magnavox Odyssey, resmi anlamda satışa çıkan ilk oyun konsolu olmakla beraber aynı zamanda 1. jenerasyon oyun konsollarının da başlamasına sebep oldu.

29 Kasım 1972 tarihinde ise Atari, “Pong” adındaki “Arcade” (ülkemizde adı “jetonlu atari” olarak ta geçer) oyunun çıkardı. Pong, çıkışından kısa süre içinde o kadar popüler olmuştu ki, çeşitli firmalar sırf bu oyunu içeren oyun konsolları çıkarmaya başlayıp Magnavox Odyssey’e rakip olmaya başlamıştı.

Magnavox Odyssey, ilk çıkan oyun konsolu olmasının verdiği avantaj ile yaklaşık 350.000 ünite satışına ulaşarak, diğer oyun konsollarına göre başarılı olsa da Atari’nin Pong oyunu kadar popüler olmayı başaramadı ve insanlar, evde ki oyun konsolları yerine Arcade salonlarını tercih etmeye başladılar.

1977 yılında satışa çıkan “Nintendo Color TV-Game” günümüzdeki oyun dünyasının büyük kuruluşlarından olan Nintendo’nun ilk oyun konsoludur. Color TV-Game aynı zamanda rakiplerinden farklı olarak renkli görüntü verebilen ilk oyun konsolu olma özelliğini taşımaktadır..

1.Jenerasyon oyun konsollarını ve satışa çıkış tarihlerini şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Magnavox Odyssey (Eylül 1972)
  • Çeşitli Firmaların Pong Konsolları (1975-1977)
  • Epoch TVTennis (1975)
  • Binatone TV Master (1976)
  • Coleco Telstar (1976)
  • Nintendo Color TV-Game (1977)

2.Jenerasyonun Çıkışı Ve Rekabetin Artması

İlk çıkan 2. jenerasyon ve 8 renk destekleyen oyun konsolu, Fairchild Channel F.

Oyun konsolları ile Arcade salonları arasındaki rekabet, 2. jenerasyon konsollarının gelişmesini şekillendirdi ve firmalar, artık Arcade oyunlarına meydan okuyabilecek güçte oyun konsolları çıkartmak için çalışmalara başladı.

Fairchild Channel F oyun konsolunun desteklediği 8 renk. (Renk paleti)

2. jenerasyon oyun konsollarından ilki, Kasım 1976 yılında Amerika’da satışa çıkan “The Fairchild Channel F” oldu. Kartuş (Kaset) teknolojisini kullanan ilk oyun konsolu olan The Fairchild Channel F, genel olarak Pong’a benzer oyunlar içeriyordu. Ancak onu önceki jenerasyon konsollardan ayıran en büyük özelliği, 8 farklı rengi destekliyor olmasıydı ve bu o dönemde oyun konsolları için atılmış büyük bir adımdı. Bünyesinde 26 oyun bulunduran The Fairchild Channel F’in

başarası ne yazık ki çok sürmedi ve o da Magnavox Odyssey gibi Arcade popülerliğine yenik düştü.

1972’deki Pong’un başarısından sonra Atari, oyun konsolu geliştirmeye başladı ve 11 Eylül 1977‘de ilk oyun konsolları olan “Atari 2600“ü satışa çıkardı. Joystick kullanan ilk oyun konsolu olan Atari 2600, zaman içerisinde yaklaşık 25 milyon ünite satış rakamı ile başarılı oldu ve bu sayede Atari, oyun endüstrisinin başındaki isim olmayı başardı.

“Efsanevi kara kutu” olarak ta bilinen oyun konsolu, Atari 2600.

Atari 2600, aynı zamanda resmi olarak Türkiye’de satışa çıkmış ilk oyun konsolu özelliğini de bulundurmaktadır. Bazı büyüklerimizin gördükleri her oyun konsoluna da “Atari” deme alışkanlığı da buradan gelmektedir. Atari 2600’ün Türkiye’de tam olarak hangi tarihte satışa çıktığına dair bir bilgi bulamadım, ancak araştırmalarım sonucu Türkiye’de 1980’li yıllarda dış ticaretin serbestleşmesi (hem ithalat hem de ihracat alanında) ve bazı Atari ürünlerinin reklamlarının linkinde 1985 yılının gösterilmesinden yola çıkarak, Atari 2600’ün 1980-1985 yılları arasında Türkiye’de satışa çıktığını söyleyebiliriz.

Atari 2600’ün Türk televizyon kanallarında yayınlanan ilk reklamını aşağıdan izleyebilirsiniz.

2. jenerasyon ayrıca ilk taşınabilir (Handheld) konsolların görücüye çıktığı dönem oldu. Bunların içinde en bilineni, Nintendo’nun”Game & Watch” adındaki konsoluydu.

2.Jenerasyon oyun konsollarını ve satışa çıkış tarihlerini şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Fairchild Channel F (Kasım 1976)
  • Atari 2600 (11 Eylül 1977)
  • Bally Astrocade (1978)
  • Mattel Intellivision (1979)
  • Colecovision (Ağustos 1982)

Taşınabilir Oyun Konsolları:

  • Milton Bradley Microvision (Kasım 1979)
  • Nintendo Game & Watch (28 Nisan 1980)
  • Epoch Game Pocket Computer (1984)

1983 Amerikan Oyun Endüstrisinin Çöküşü

1983 Amerikan oyun endüstrisinin çöküşü, Atari başta olmak üzere birçok kuruluşu etkiledi.

1977 yılındaki çıkışından, 1982 yılına kadar başarısını sürdüren ve kendisinden daha sonra çıkan Mattel Intellivision ve Colecovision ile rekabet içinde olmasına rağmen piyasa gücünü pek kaybetmeyen Atari, 1983 yılında oyun endüstrisini neredeyse sonlandırıyordu. Peki ama endüstrinin neredeyse tamamını elinde bulunduran Atari, nasıl oldu da kendisini ve bütün endüstriyi çöküşe sürükledi? Aslında bunu altında birkaç neden yatıyor.

Nedenlerin ilki, piyasadaki rekabetin artması ve tüketicilerin, ürünler hakkında tam bilgiye sahip olamamasıydı. Yukarıda da bahsettiğim gibi Atari 2600, Mattel Intellivision ve Colecovision ile rekabet halindeydi. O dönemlerde internet ve inceleme yazıları günümüzdeki kadar çeşitli olmadığında tüketiciler, televizyon ve gazete reklamlarına göre oyun konsolu tercih ediyor ve bu durum zaman zaman tüketicilerin yanılmasına ve devamında ise oyun konsollarına olan güvenlerinin sarsılmasına yol açtı.

1980-90 yılları arasında çıkan PClerin dergi reklamlarından biri. Ana başlıkta: “Neden sadece video oyunu alasınız ki? yazıyor.

Bir diğer neden ise Commodore 64 (Ağustos 1982), gibi bilgisayar sistemlerinin ucuzlaması ve oyun konsollarına rakip olmaya başlamasıydı. O dönemde çıkan PCler hem oyun konsollarından daha güçlü hem de daha işlevsel olmaları, tüketicilerin oyun konsollarına olan güveninin sarsılması ile birleşince, başta Atari 2600 de dahil olmak üzere diğer oyun konsollarının da işini zorlaştırdı.

Üstte yazmış olduğum nedenler tabi ki Atari’nin suçu değil. Bunlar sadece piyasa şartlarını zorlaştıran nedenler. Peki oyun endüstrisinin büyük kuruluşu olan ve endüstriye o dönemde yön veren Atari’nin yaptığı hatalar neler?

Atari’nin yapmış olduğu hatalardan biri, rakiplerinden daha fazla oyun çıkarmak için 1. parti oyunları aceleye getirip satışa sunmasıydı.

Pac-Man” 1980 yılında Arcade sürümü çıktığında büyük bir başarı yakaladı. Tabi bu büyük başarının ardından Atari, Pac-Man’in konsol sürümü için lisans almış ve oyunu geliştirmeye başladı. Pac-Man’nin Atari 2600 portu için çalışan baş programcı: Tod Frye, Atari 2600 için Pac-Man prototipini geliştirdi. Üzerinde daha da çalışmaya ihtiyacı olan prototip, geliştirmeye daha fazla sermaye ayırmak istemeyen Atari yöneticilerinin onayı ile 16 Mart 1982 tarihinde satışa sunuldu. Toplamda 12 milyon adet üretilen Pac-Man’nin sadece 7 milyonu satılmış ve bunların da birçoğu daha sonradan tüketiciler tarafından iade edildi.

Pac-Man’in Arcade ve Atari 2600 sürümleri arasındaki görsellik farkı. Ve inanın ki Atari 2600 sürümü, “oynanamaz” derecesinde bozuk.

Atari’nin aceleyle çıkarmış olduğu bir diğer oyun ise “E.T.“idi. 1982 yılında Amerika sinemalarında gösterime giren E.T. filmi başarısı, aynı Pac-Man’de olduğu gibi Atari’nin ilgisini çekmiş ve E.T. oyununu Atari 2600 için geliştirmeye başlamıştır. 1982 yılında satışa çıkan oyun, tam anlamıyla başarısız oldu. Oyunun satılamayan ve tüketicilerden geriye dönen kartuşlar New Mexico çölüne gömüldü. Atari 2600 için E.T. günümüzde de “gelmiş geçmiş en kötü oyunu” olarak gösterilmektedir.

Çöle gömülen E.T. kartuşları 2015 yılında gömüldüğü yerden çıkartıldı ve koleksiyonculara satıldı. Toprak altından çıkan ve açık artırma ile satışa sunulan 881 adet kartuşun toplamda 107,930.15$’a satıldı. (1 kartuş ortalama olarak yaklaşık 122,50$’a satıldı.)

Atari 2600 oyunu “E.T.”nin oyun içi ekran görüntüsü.

Atari’nin yapmış olduğu bir diğer hata ise konsola çıkan 3. parti oyunlarının hiçbir kalite kontrolünden geçmeden, lisansız olarak çıkmaya başlaması oldu. Bu durum sonucu Atari 2600 için çıkan kalitesiz oyunların sayısını artırdı. Ayrıca lisansız çıkan oyunların Atari’ye maddi olarak bir getirisi yoktu.

1983 yılının başında Amerika oyun konsolu endüstrisinin toplam değeri yaklaşık 3.2 milyar $ iken bu yaşananlardan sonra endüstri, yatırımcıların da ilgisini kaybetti ve 1985 yılında toplam değer neredeyse 100 milyon $’a düştü.

Bu çöküşten Arcade sektörü de etkilenmiş olsa da oyun konsollarına göre çok daha kaliteli oyunları barındırması nedeniyle popülerliğini korumayı başardı. Ancak Atari bir daha eski büyüklüğüne kavuşamadı.

Bu haftalık yazımızdan bu kadar. Önümüzdeki yazıda oyun konsollarının tekrar canlanışını ve Nintendo’nun ipleri ele alışını göreceğiz.

Like
Like Love Haha Wow Sad Angry
1