Ana sayfa Middle Earth Tek Yüzük’e Dair

Tek Yüzük’e Dair

PAYLAŞ

Tek Yüzük denince akıllarda pek çok soru beliriyor. Başta da, “Şu kişi Yüzük’ten etkilenir mi?” diye sorulan bilimum sorular ve “Tom Bombadil neden Yüzük’ten etkilenmedi?” sorusuyla devam eden gizem duygusu.

Bu sorulara elimizden geldiğince cevap vermeye çalışacağız. Öncelikle Tom Bombadil mevzusuyla birlikte Tek Yüzük’ten “kimlerin etkileneceğini” bir gözden geçirelim.

Ayrıca uyarımı da yapmak isterim, burada bahsedeceklerim kendi görüşlerim ve gözlemlerim üzerinden yapılan çıkarımlardır.

Tek Yüzük neden yaratıldı?

 

Tek Yüzük başta; Elflere, İnsanlara ve Cücelere hükmetmek amacıyla yapılmıştır. Yani asıl amacı Elflerdeki Üç Yüzük’e, Cücelerdeki Yedi Yüzük’e ve İnsanlardaki Dokuz Yüzük’e hükmetmek, onların büyük lordlarını ve krallarını yoldan çıkartarak davasını güçlü kılma amacı taşımaktadır. Dokuz İnsan Yüzüğü’ne sahip olan Nazgullar bu amacın vücut bulmuş hali olarak karşımıza çıkmaktadır.

Tek Yüzük kimleri etkiler?


Bununla birlikte Tek Yüzük, beraberinde güç de vadettiği için Sauron’la aynı ırktan olan Saruman ve Gandalf gibi kudretli Maiar’ın bile dikkatini çekecek kadar güçlüdür. Gandalf’ın Yüzük’ü almamasındaki sebepleri biliyoruz. Aynı şekilde Galadriel’in sınavını ve Saruman’ın Yüzük’e çekilişini de. İşte bu durumda pek çok kişinin aklına Orta Dünya’daki diğer “akıllı” varlıklar geliyor. Daha ilk kitapta karşımıza çıkan ve hala ne olduğundan emin olmadığımız Tom Bombadil gibi.

Burada konuyu biraz değiştirerek Tek Yüzük’ün neden bu kadar “etkileyici” olduğu konusuna eğilmek istiyorum biraz. Tabii ki işin içinde Saruon’un kudreti ve büyü var, Yüzük o kadar kudretli ki göreni etkiliyor ve onu görenler genelde inanılmaz büyük bir bağlılıkla Yüzük’e tutuluyor. Tabii ki kalbi kudretli olan kişiler buna direnebiliyorlar, kimileri Shire’dan Mordor’a kadar direnebiliyorken, kimileri de gördüğü anda en iyi arkadaşının başını taşla ezebiliyor.

Tek Yüzük’ün bu kadar büyüleyici olmasının başlıca sebebi Elflerin, İnsanların ve Cücelerin “parlak şeylere” verdikleri değerle alakalı.

Altın, gümüş, elmas, yakut vb her türlü mücevher ve parlak olan taş, bu halklar tarafından değerli görülüyor, maddi değeri yüksek tutuluyor. Zaten yine Tek Yüzük’ün yapılmasından çok çok önce, üç mücevher için koskoca bir kıtanın yıkıldığını da biliyoruz, yani mücevherlerin değerini anlatmamıza pek de gerek yok aslında. Tek Yüzük bu yüzden bu kadar değerli, çünkü Elfler, İnsanlar ve Cüceler bunu “kıymetli” görüyorlar, kıymetli olarak nitelik kazandırıyorlar.

Oysa Tom Bombadil için, ya da Entler gibi varlıklar için, kıymet verdikleri şeyler çok başka. Ağaçsakal’ın ya da diğer Entlerin, Tek Yüzük’ü görünce çok etkileneceklerini ya da etkisine kapılacaklarını zannetmiyorum. En başta zaten Yavanna’nın dileğiyle hayat buldular ve yaratılış amaçları ağaçları korumak. Tom Bombadil’in ne olduğuyla alakalı pek çok teori var ama aralarından en mantıklısı bir orman ruhu (Orman Maia’sı olarak da düşünebiliriz) olduğunu varsaymamız. Yani Tek Yüzük’ten etkilenmemesini örnek gösterip Tom’u Eru’nun yeryüzündeki gölgesi ilan etmek pek doğru bir hareket değil.

Bununla birlikte Tek Yüzük özellikle sıradan bir yüzük gibi yapılmıştır.

Diğer yüzüklerin üzerinde değerli taşlar olduğunu biliyoruz. Gerçekten çok incelikle ve estetikle dövülen yüzükler hepsi. Tek Yüzük’ün normal bir yüzükten tek farkı ise üstüne Elf harfleri ve Kara Lisan’la işlenen Yüzük şiiri var. Bu da Sauron’un demircilik sırlarıyla alakalı bir durum olsa gerek. Yüzük ne kadar sade görünürse görünsün, o dönemdeki her türlü mücevherden çok daha güzel görünüyordu parlak şeylere değer veren halklardan kişilere.

Tek Yüzük’ün etkileyemeyeceği “parlak şeylere değer veren” başka kişiler de olduğunu düşünüyorum. Başta Valar. Aman’da yaşayan Valar’ın ya da Sauron’un efendisi Melkor’un, Tek Yüzük’ü arzulayacaklarını düşünmüyorum, onlara sahip olduklarından fazla bir güç vaadetmiyor neticede.

Valar’ın etkilenmemesi pek tabii doğal. Bir de buna Fëanor’u ekleyebiliriz. O da demircilik yeteğinden ziyade (yine de bu yeteneğiyle bağlı olarak) yaptığı Silmarillere olan bağlılığı. Silmariller gelmiş geçmiş en güzel mcevherler ve Vala Melkor’un üç mücevheri ne kadar arzuladığını biliyoruz. Fëanor’un da kalbi kendi eliyle yaptığına fazlasıyla bağlanmıştı. Uğrunda neler yaptığından uzun uzun bahsetmeye gerek yok. Silmarillere olan bağlılığı dolayısıyla Fëanor’un etkileneceğini pek düşünmüyorum. Yine bu listeye Silmarillere dokunmuş olan Beren, Lúthien, Dior, Elwing ve Eärendil eklenebilir. Tabii yine de Galadriel’i bile cezbeden Tek Yüzük saydığım Elfleri cezbedemezdi diye bir şey yok. En azından görüşüm Fëanor’un etkilenme olasılığının çok daha düşük olduğu.

Tek Yüzük ne gibi güçler verir?

Tek Yüzük, tabir-i caizse sizi 90 level yapıp etrafa ateş topları atmanızı sağlamaz. Zaten Tolkien’in evrenindeki büyü bu şekilde işlemez. Tek Yüzük, Sauron’u kendi potansiyelinin tepesine taşıyordu ve kudret olarak ona yakın olan Maiar, Yüzük’e hükmetmesi durumunda Sauron’un ruhundan gelen gücü kendi gücüne katabilir, bu da onları daha güçlü yapabilirdi. Yüzük’ün iradesine teslim olanlar içinse görünmezlik (tam olarak görünmezlikten ziyade arada kalmışlık desek daha doğru tabii) ve uzun yaşam manasına geliyordu.

Yüzük’ün asıl gücü ise diğer güç yüzüklerini kullananların düşüncelerini görüp şekillendirebilme yetisiydi. Bunun dışında Yüzük’ün gücü sayesinde, taşıyıcısı fazlasıyla ikna edici olabiliyordu. Sauron Yüzük’ün gücüyle Numenorluları Valinor’a saldırmaya ikna etmişti. Boromir de Mordor karşısında Gondor’u savunabilecek kişileri ikna etmek amacıyla Yüzük’ü istiyordu. Yukarıda da belirttiğimiz gibi Yüzük’ün iradesini kontrol edebilmek cidden büyük bir güce giden yolu açıyordu.

Tek Yüzük neden sadece Kıyamet Dağı’nda yok edilebilir?

Elrond’un Divanı’nda bu konu epeyce tartışılıyor. Filmde biraz çabuk geçilmek zorunda kalmış olsa da kitapta tüm olasılıkları değerlendiriyorlar (Hayır, kartallar yok! Unutun!)

Deniz’in ötesine götürelim önerisi geliyor. Bu açıkça Valar’ın, (Demirci Vala Aulë’nin yani) Yüzük’ü kolayca yok edebilmesinden ileri geliyor. Elrond, şu an ellerinde bulunan yeteneğin Yüzük’ü yok edemeyeceğinden bahsetmişti. Buradan benim çıkardığım sonuç Sauron kadar yetenekli bir demircinin Yüzük’ü yok edebileceğiyle alakalıydı. Bir de Kralın Dönüşü’nde Gandalf’ın palantirler hakkında Pippin’e dediklerini hatırlayalım. Palantirleri yapanın ne Saruman ne Sauron olduğunu, palantir yapmanın ikisinin de kabiliyetlerinin ötesinde olduğunu; palantirlerin de Eldamar’da, Ñoldor tarafından, yüksek ihtimalle de bizzat Fëanor’un yaptığından bahsediyor. Yani belki Fëanor ya da onun kadar yetenekli bir demircileri olsa Yüzük’ü oracıkta yok edebilirlerdi.

Bunun yanında Yüzük’ü yok etmek için “ısı” gerekiyor. Şöyle ki; cüce yüzükleri ejderha ateşinde yok olmuştu ve Gandalf Tek Yüzük’ü “Ancalagon’un ateşinin bile eritemeyeceğini” söylediğini biliyoruz. Ejderhaların en kudretlisinin ateşi bile Tek Yüzük’ü eritemiyorsa bunu yapabilecek tek bir yer: Dövüldüğü yer. O kadar büyük sıcaklığın bulunabileceği tek yer: Yani Hüküm Dağı. Zaten Sauron da dağın sıcaklığı yüzünden Yüzük’ü yapmak için burayı seçiyor diyebiliriz.

Facebook grubumuz için bu yazıya tıklayın.

Like
Like Love Haha Wow Sad Angry
81